স্মৃতিৰ সুবাস: এটি আধৰুৱা কাহিনী
স্মৃতিৰ সুবাস: এটি আধৰুৱা কাহিনী
বৰষুণজাক তেতিয়াও এৰা নাছিল। পথাৰৰ আলিয়েদি খোজ কাঢ়োঁতে নিৰ্মালীৰ ভৰিৰ জুনুকাযোৰে এক ছন্দময় শব্দ তুলিছিল। তাইৰ হাতত আছিল এটা পুৰণি টিফিন কেৰিয়াৰ— দেউতাকৰ বাবে নিয়া দুপৰীয়াৰ ভাতসাঁজ।
পথাৰৰ মাজৰ জুপুৰীটোৰ তলত বহি আছিল অৰ্ণৱ। চহৰৰ পঢ়া-শুনা সামৰি সি গাঁৱলৈ উভতি আহিছে নিজৰ মাটিডৰাত কিবা এটা কৰাৰ হেঁপাহ লৈ। নিৰ্মালীক দেখি অৰ্ণৱৰ মুখত এটা মৃদু হাঁহি বিৰিঙি উঠিল।
"আজিও পলম হ’ল নেকি নিৰ্মালী?" অৰ্ণৱে সুধিলে।
নিৰ্মালীয়ে লাজকুৰীয়া হাঁহি এটা মাৰি ক’লে, "মাৰ গাটো অলপ বেয়া আছিল, সেয়ে ৰান্ধোতে পলম হ’ল।"
প্ৰেমৰ মৌন ভাষা
অৰ্ণৱ আৰু নিৰ্মালীৰ প্ৰেমত কোনো হুলস্থুল নাছিল। আছিল মাথোঁ এজাক শৰতৰ শেৱালিৰ দৰে শুভ্ৰতা। সিহঁতৰ কথা-বতৰাবোৰত ভৱিষ্যতৰ ৰঙীন সপোনতকৈও বৰ্তমানৰ দায়িত্ববোধ বেছি আছিল। অৰ্ণৱে জানিছিল, নিৰ্মালীৰ বাবে তাইৰ অসুস্থ মাক আৰু বৃদ্ধ দেউতাকৰ সেৱাই ধৰ্ম। আনহাতে, নিৰ্মালীয়ে বুজিছিল যে অৰ্ণৱৰ সপোন এই মাটিডৰাক লৈয়েই।
এদিন গধূলি নামঘৰৰ ডবা কোবোৱাৰ পৰত অৰ্ণৱে নিৰ্মালীক কৈছিল:
"জীৱনটো এটা নৈৰ দৰে নিৰ্মালী। কেতিয়াবা বাঢ়িব, কেতিয়াবা শুকাব। কিন্তু আমি যদি পাৰৰ মাটিখিনি থিতাপি লগাই ৰাখিব পাৰোঁ, তেন্তে ঢলে আমাক উটুৱাই নিব নোৱাৰে।"
জীৱনৰ কঠিন সত্য
কিন্তু সময় সদায় একেদৰে নাযায়। নিৰ্মালীৰ দেউতাকে তাইৰ বিয়াখন চহৰৰ চৰকাৰী চাকৰিয়াল এজনৰ লগত ঠিক কৰিলে। নিৰ্মালীৰ ওচৰত কোনো আপত্তি কৰাৰ উপায় নাছিল— কাৰণ দেউতাকৰ ঋণৰ বোজা আৰু মাকৰ চিকিৎসাৰ দায়িত্ব সেই ঘৰখনে ল’বলৈ সন্মত হৈছিল।
বিয়াৰ আগদিনা অৰ্ণৱ আৰু নিৰ্মালী একেবাৰে শেষবাৰৰ বাবে সেই পথাৰৰ আলিত লগ হৈছিল। কোনো চকুৰ পানী নাছিল, আছিল মাথোঁ এক গভীৰ মৌনতা।
"তুমি মোক ঘৃণা নকৰা তো অৰ্ণৱ?" নিৰ্মালীৰ কণ্ঠ থোকাথোকি হৈ পৰিছিল।
অৰ্ণৱে দূৰলৈ চাই ক’লে, "প্ৰেম মানে কেৱল অধিকাৰ নহয় নিৰ্মালী, প্ৰেম মানে দায়িত্বও। তুমি আজি তোমাৰ পৰিয়ালৰ প্ৰতি যি দায়িত্ব পালন কৰিছা, সেয়াই তোমাৰ প্ৰজ্ঞা। মই তোমাক পালে হয়তো সুখী হ’লোঁহেঁতেন, কিন্তু তুমি তোমাৰ ধৰ্ম পালন নকৰিলে মই তোমাক ভাল পোৱা নিৰ্মালীজনী হেৰাই গ’লহেঁতেন।"
সাৰমৰ্ম
বছৰবোৰ পাৰ হৈ গ’ল। অৰ্ণৱ এতিয়া গাঁৱৰ এজন সফল খেতিয়ক। সি বিয়া ন কৰালে, কিন্তু তাৰ পথাৰৰ প্ৰতিটো শস্যৰ মাজেৰে সি নিৰ্মালীৰ সেই নিভাজ মৰমবোৰ বিচাৰি পায়। সি বুজি পালে যে— প্ৰেম হেৰাই নাযায়, ই কেৱল ৰূপ সলায়। কেতিয়াবা মিলনত, কেতিয়াবা ত্যাগত, আৰু কেতিয়াবা স্মৃতিৰ সুবাসত।
-©™ মাইনা গাম
স্মৃতিৰ পথাৰ
বুকুৰ একাষে আজিও সাঁচি থৈছোঁ,
সেই পথাৰৰ আলিৰ এধানি সুবাস;
তুমি দিয়া নাছিলা কোনো প্ৰতিশ্ৰুতি,
তথাপিও মোৰ মৌনতাত আছিল তোমাৰেই বিশ্বাস।
প্ৰেম জানো কেৱল একেলগে খোজ কঢ়া?
নহয়, প্ৰেম মানে দূৰৈৰ পৰাও কাষত থকা।
তুমি নিবজালে জুনুকা, তুমি ভাঙিলা সপোন,
কাৰণ তোমাৰ বাবে ধৰ্ম আছিল আপোনতকৈও আপোন।
মোৰ পথাৰৰ পকা ধানৰ সোণালী ৰঙত,
আজিও বিচাৰি পাওঁ তোমাৰ সেই হাঁহি;
আমি জানো হাৰি গ’লোঁ? নহয় নিৰ্মালী—
ত্যাগতকৈ ডাঙৰ নহয় কোনো জগতৰ প্ৰাপ্তি।
