ORS (Oral Rehydration Salts)
ORS (Oral Rehydration Salts) বা মুখেৰে খোৱা পুনৰ জলযোজন লৱণ হ’ল শৰীৰত পানী আৰু ইলেক্ট্ৰ’লাইটৰ অভাৱ পূৰণ কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা এক অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ ঔষধ। বিশেষকৈ ডায়েৰিয়া বা ডিহাইড্ৰেছনৰ সময়ত ই জীৱন ৰক্ষাকাৰী হিচাপে কাম কৰে।
তলত ORS-ৰ বিষয়ে এক বিস্তৃত আলোচনা কৰা হ’ল:
১. ORS কি?
ORS হ’ল লৱণ (Salt) আৰু চেনিৰ (Sugar) এক সঠিক মিশ্ৰণ। আমাৰ শৰীৰত যেতিয়া তীব্ৰ ডায়েৰিয়া বা বমি হয়, তেতিয়া শৰীৰৰ পৰা কেৱল পানীয়েই ওলাই নাযায়, লগতে পটাছিয়াম আৰু ছ’ডিয়ামৰ দৰে প্ৰয়োজনীয় লৱণবোৰো ওলাই যায়। এই ঘাটি পূৰণ কৰিবলৈকে ORS ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
২. ORS-ৰ কাম কৰাৰ পদ্ধতি
আমাৰ অন্ত্ৰই (Intestine) অকল পানী সোনকালে শোষণ কৰিব নোৱাৰে। কিন্তু গ্লুক’জ বা চেনিৰ উপস্থিতিত অন্ত্ৰই লৱণ আৰু পানী অতি দ্ৰুতগতিত শোষণ কৰিব পাৰে। ORS-এ এই বৈজ্ঞানিক সূত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰিয়েই কাম কৰে।
৩. ঘৰতে কেনেকৈ তৈয়াৰ কৰিব?
বজাৰত উপলব্ধ ORS পেকেট আটাইতকৈ উত্তম, কাৰণ তাত উপাদানসমূহ সঠিক জোখত থাকে। কিন্তু হাতত পেকেট নাথাকিলে ঘৰতে জৰুৰীকালীনভাৱে তলত দিয়া ধৰণে ইয়াক তৈয়াৰ কৰিব পাৰি:
- ১ লিটাৰ পৰিষ্কাৰ খোৱা পানী।
- ৬ চাহ চামুচ চেনি।
- আধা চাহ চামুচ নিমখ। (সকলোবোৰ ভালদৰে মিহলাই ল’ব লাগে।)
৪. ব্যৱহাৰ কৰাৰ নিয়মসমূহ
ORS প্ৰস্তুত কৰোঁতে আৰু ব্যৱহাৰ কৰোঁতে কিছুমান সাৱধানতা ল’ব লাগে:
- পানীৰ জোখ: পেকেটত লিখা থকা পানীৰ সঠিক জোখ ল’ব (সাধাৰণতে ১ লিটাৰ বা ২০০ মিলি)। পানী কম হ’লে ই শৰীৰৰ বাবে ক্ষতিকাৰক হ’ব পাৰে।
- মিহলোৱা: পানীখিনি ভালদৰে লৰাই লৱণ আৰু চেনি সম্পূৰ্ণৰূপে গলাই ল’ব লাগে।
- সময়সীমা: এবাৰ বনোৱা ORS মিশ্ৰণ ২৪ ঘণ্টাৰ ভিতৰত ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে। ২৪ ঘণ্টাৰ পিছত অৱশিষ্টখিনি পেলাই দিব লাগে।
- গৰম নকৰিব: ORS মিশ্ৰণটো পুনৰ গৰম কৰিব নালাগে।
৫. কেতিয়া আৰু কাৰ বাবে প্ৰয়োজন?
- ডায়েৰিয়া আৰু কলেৰা: এই ৰোগত শৰীৰৰ পানী কমি গ’লে।
- প্ৰবাল ঘাম: অত্যাধিক গৰমত কাম কৰিলে বা ব্যায়াম কৰিলে।
- বমি: বাৰে বাৰে বমি হৈ থাকিলে।
মন কৰিবলগীয়া: কেঁচুৱা আৰু শিশুৰ ক্ষেত্ৰত ডিহাইড্ৰেছন সোনকালে হয়, সেয়েহে তেওঁলোকক ডায়েৰিয়াৰ লক্ষণ দেখা দিলেই চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শমতে ORS দিয়াটো জৰুৰী।
৬. সাৱধানতা
ORS-এ ডায়েৰিয়া বন্ধ নকৰে, ই কেৱল শৰীৰৰ পানীৰ নাটনিহে পূৰণ কৰে। যদি ডায়েৰিয়াৰ লগতে তেজ আহে, জ্বৰ উঠে বা ৰোগীৰ অৱস্থা অধিক বেয়া হয়, তেন্তে পলম নকৰি চিকিৎসকৰ ওচৰলৈ যাব লাগে।
ORS চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ এক ডাঙৰ আৱিষ্কাৰ, যিয়ে বিশ্বজুৰি লাখ লাখ শিশুৰ প্ৰাণ ৰক্ষা কৰিছে। প্ৰতিটো পৰিয়ালে ORS প্ৰস্তুত কৰাৰ সঠিক নিয়ম জনাটো অতি প্ৰয়োজন।
